Ge\u00e7enlerde hamile bir arkada\u015f\u0131m, elinde kocaman bir su barda\u011f\u0131yla mutfakta dikilmi\u015f bana \u015funu s\u00f6yledi: \u201cHerkes \u00e7ok mutlu olmam gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ama ben bazen sadece a\u011flamak istiyorum.\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte mesele tam olarak bu.<\/p>\n\n\n\n
Hamilelik d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131nca pembe battaniyeler, minik \u00e7oraplar, ultrason foto\u011fraflar\u0131 ve \u201cay ne tatl\u0131 g\u00f6be\u011fin olmu\u015f\u201d c\u00fcmlelerinden ibaret gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u0130\u00e7eriden bak\u0131nca? Biraz daha kar\u0131\u015f\u0131k. Hatta baz\u0131 g\u00fcnler baya\u011f\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k. V\u00fccudun de\u011fi\u015fir, uykun de\u011fi\u015fir, hormonlar zaten ayr\u0131 telden \u00e7alar. Bir de \u00fcst\u00fcne \u201ciyi anne olacak m\u0131y\u0131m?\u201d, \u201cbebe\u011fim sa\u011fl\u0131kl\u0131 m\u0131?\u201d, \u201cdo\u011fum nas\u0131l olacak?\u201d, \u201chayat\u0131m eskisi gibi kalacak m\u0131?\u201d sorular\u0131 gelir. \u0130nsan beyni de sa\u011f olsun, gece saat 03.17\u2019de bu sorular\u0131 a\u00e7may\u0131 \u00e7ok sever.<\/p>\n\n\n\n
Hamilelikte stres ya\u015famak seni k\u00f6t\u00fc anne yapmaz.
Kayg\u0131lanmak da \u00f6yle.
Bazen bunlar sadece insan oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hamilelikte en yorucu \u015feylerden biri, herkesin senden s\u00fcrekli huzurlu, minnettar ve \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l olman\u0131 beklemesi. Sanki karn\u0131n b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc anda b\u00fct\u00fcn korkular\u0131n otomatik olarak silinmesi gerekiyormu\u015f gibi.<\/p>\n\n\n\n
Yok \u00f6yle bir \u015fey.<\/p>\n\n\n\n
Bir kad\u0131n ayn\u0131 anda hem bebe\u011fini \u00e7ok isteyebilir hem de korkabilir. Hem heyecanlanabilir hem de \u201cben bu i\u015fi nas\u0131l yapaca\u011f\u0131m?\u201d diye i\u00e7inden ge\u00e7irebilir. Bazen bebe\u011fin tekmesini hissedip g\u00f6zleri dolabilir, on dakika sonra da e\u015fine \u201cBana niye \u00f6yle bakt\u0131n?\u201d diye \u00e7\u0131k\u0131\u015fabilir. Olur. Hamilelik biraz da budur zaten; beden ba\u015fka, zihin ba\u015fka, duygular bamba\u015fka bir frekansta \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 burada as\u0131l problem stresin varl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, stresle tek ba\u015f\u0131na sava\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmak. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan bazen kendi kafas\u0131n\u0131n i\u00e7inde fazla uzun kal\u0131nca, d\u00fc\u015f\u00fcnceler b\u00fcy\u00fcr de b\u00fcy\u00fcr. K\u00fc\u00e7\u00fck bir endi\u015fe, bir bakm\u0131\u015fs\u0131n devasa bir felaket senaryosuna d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.<\/p>\n\n\n\n
\u015eunu bilmek iyi gelir: Bu i\u015f sadece \u201c\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun\u201d meselesi de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
Hamilelikte hormonlar de\u011fi\u015fir. Uyku d\u00fczeni bozulabilir. Mide bulant\u0131s\u0131, bel a\u011fr\u0131s\u0131, nefes darl\u0131\u011f\u0131, s\u0131k tuvalete gitme, i\u015f hayat\u0131, ev d\u00fczeni, maddi kayg\u0131lar, do\u011fum korkusu\u2026 Liste uzar gider. Bir de internet var tabii. Ah o internet!<\/p>\n\n\n\n
Bir belirti yazars\u0131n, \u00fc\u00e7 dakika sonra kendini d\u00fcnyan\u0131n en karanl\u0131k forum ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda bulursun. \u201cBenim de olmu\u015ftu\u201d diye ba\u015flayan yorumlar\u0131n \u00e7o\u011fu insan\u0131n i\u00e7ini rahatlatmaz, daha da panikletir. D\u00fcr\u00fcst olay\u0131m, hamilelikte Google bazen destek de\u011fil, bildi\u011fin stres yak\u0131t\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00fczden bilgi almak g\u00fczel ama bilgiyle kendini bo\u011fmak ba\u015fka bir \u015fey. Arada \u00e7izgi var. \u0130nce bir \u00e7izgi.<\/p>\n\n\n\n
Bu soru \u00e7o\u011fu annenin akl\u0131ndan ge\u00e7iyor. Hatta bazen stresin kendisinden \u00e7ok \u201cstres yapt\u0131m, bebe\u011fe zarar verdim mi?\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi daha yorucu oluyor. K\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc gibi.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n i\u00e7inde ya\u015fanan k\u0131sa s\u00fcreli stresler genellikle tek ba\u015f\u0131na felaket anlam\u0131na gelmez. Bir \u015feye sinirlenmek, a\u011flamak, yo\u011fun bir g\u00fcn ge\u00e7irmek, endi\u015felenmek\u2026 Bunlar hayat\u0131n i\u00e7inde var. Kimse dokuz ay boyunca meditasyon yapan bir da\u011f ke\u015fi\u015fi gibi ya\u015fayamaz. Hele hamileyken hi\u00e7 ya\u015fayamaz.<\/p>\n\n\n\n
Ama stres uzun s\u00fcre devam ediyorsa, uyku, i\u015ftah, ili\u015fkiler ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam belirgin \u015fekilde etkileniyorsa, orada \u201cBen biraz destek alsam iyi olacak\u201d demek gerekir. Bu zay\u0131fl\u0131k de\u011fil. Tam tersi, olduk\u00e7a ak\u0131ll\u0131ca bir hareket.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc mental sa\u011fl\u0131k da sa\u011fl\u0131k. Di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131nda di\u015f\u00e7iye gitmek ne kadar normalse, yo\u011fun kayg\u0131da bir uzmandan destek almak da o kadar normal.<\/p>\n\n\n\n
Hamilelikte herkes sana bir \u015fey s\u00f6yler.
\u201c\u00c7ok y\u00fcr\u00fc.\u201d
\u201cAz y\u00fcr\u00fc.\u201d
\u201cTatl\u0131 yeme.\u201d
\u201cCan\u0131n \u00e7ektiyse ye.\u201d
\u201cNormal do\u011fum yap.\u201d
\u201cSezaryen daha rahat.\u201d
\u201cUyurken soluna d\u00f6n.\u201d
\u201cBenim kom\u015fum \u015f\u00f6yle yapm\u0131\u015ft\u0131\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n
Bir noktadan sonra insan\u0131n kafas\u0131 pazar yerine d\u00f6ner. G\u00fcr\u00fclt\u00fc \u00e7oktur, senin sesin duyulmaz.<\/p>\n\n\n\n
Burada k\u00fc\u00e7\u00fck ama etkili bir al\u0131\u015fkanl\u0131k i\u015fe yarayabilir: G\u00fcnde birka\u00e7 dakika durup kendine sormak.<\/p>\n\n\n\n
\u201cBen \u015fu an ger\u00e7ekten ne hissediyorum?\u201d
\u201cKorkuyor muyum, yoruldum mu, yaln\u0131z m\u0131 kald\u0131m?\u201d
\u201cBedenim dinlenmek mi istiyor, hareket etmek mi?\u201d
\u201cBeni en \u00e7ok hangi d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor?\u201d<\/p>\n\n\n\n
Bunlar basit sorular gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ama insan kendine d\u00fcr\u00fcst cevap verince rahatlama ba\u015flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc belirsiz bir huzursuzluk yerine, ad\u0131 konmu\u015f bir duygu olur. \u201cBen k\u00f6t\u00fcy\u00fcm\u201d demekle \u201cDo\u011fumdan korkuyorum\u201d demek ayn\u0131 \u015fey de\u011fil. \u0130kincisiyle \u00e7al\u0131\u015fabilirsin.<\/p>\n\n\n\n
Nefes egzersizi denince baz\u0131 insanlar\u0131n akl\u0131na lo\u015f \u0131\u015f\u0131k, t\u00fcts\u00fc, fon m\u00fczi\u011fi falan geliyor. \u015eart de\u011fil. Bazen koltukta otururken, sa\u00e7\u0131n da\u011f\u0131n\u0131kken, mutfakta bula\u015f\u0131k makinesi \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken de yap\u0131l\u0131r. Hatta en ger\u00e7ek hali odur bence.<\/p>\n\n\n\n
\u015e\u00f6yle deneyebilirsin:<\/p>\n\n\n\n
Burnundan yava\u015f\u00e7a nefes al.
D\u00f6rt saniye kadar.
Sonra a\u011fz\u0131ndan daha yava\u015f ver.
Bunu birka\u00e7 tur yap.<\/p>\n\n\n\n
Ama\u00e7 zihni tamamen susturmak de\u011fil. Zaten o pek m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. Ama bedene \u201c\u015eu an tehlikede de\u011filiz\u201d mesaj\u0131 vermek m\u00fcmk\u00fcn. Beden biraz gev\u015feyince zihin de genelde inad\u0131n\u0131 azalt\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bunu g\u00fcnde bir kez yapmak bile fark ettirebilir. Kriz an\u0131nda de\u011fil, sakin zamanlarda denemek daha iyi. \u00c7\u00fcnk\u00fc beyin de pratikle \u00f6\u011freniyor. T\u0131pk\u0131 y\u00fcr\u00fcmek gibi, t\u0131pk\u0131 araba kullanmak gibi.<\/p>\n\n\n\n
Hamilelikte hareket, \u00e7o\u011fu kad\u0131n i\u00e7in ruh halini toparlamaya yard\u0131m eder. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, hafif esneme, doktorun uygun g\u00f6r\u00fcrse hamile yogas\u0131\u2026 Bunlar bedeni de zihni de rahatlatabilir.<\/p>\n\n\n\n
Ama burada da \u201ckendini kan\u0131tlama\u201d moduna girmeye gerek yok. Sosyal medyada hamileli\u011finin sekizinci ay\u0131nda spor salonunda efsane performans g\u00f6steren birini g\u00f6r\u00fcp \u201cBen niye b\u00f6yle de\u011filim?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnme. O onun bedeni, onun gebeli\u011fi, onun doktor takibi. Seninki ba\u015fka.<\/p>\n\n\n\n
Bazen 15 dakikal\u0131k sakin bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f bile yeter. Hatta baz\u0131 g\u00fcnler sadece du\u015f almak bile ba\u015far\u0131d\u0131r. Bunu k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyelim l\u00fctfen (!)<\/p>\n\n\n\n
Hamilelikte bir\u00e7ok kad\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u201cBen hallederim\u201d, \u201cAbartmayay\u0131m\u201d, \u201cHerkes do\u011furuyor\u201d, \u201c\u015eikayet etmeyeyim\u201d diye diye i\u00e7indekileri biriktiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Ama hamilelik tek ki\u015filik bir performans s\u0131nav\u0131 de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
E\u015finden, ailenden, arkada\u015f\u0131ndan, eben ya da doktorundan destek isteyebilirsin. Hatta istemelisin. Bazen destek dedi\u011fin \u015fey b\u00fcy\u00fck bir terapi konu\u015fmas\u0131 olmak zorunda de\u011fil. Biri yeme\u011fi haz\u0131rlasa, biri randevuya e\u015flik etse, biri sadece seni yarg\u0131lamadan dinlese bile insan\u0131n omuzlar\u0131 biraz iner.<\/p>\n\n\n\n
\u015eu c\u00fcmle mesela \u00e7ok i\u015fe yarar:<\/p>\n\n\n\n
\u201cBana \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00f6ylemeden sadece dinler misin?\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc bazen ger\u00e7ekten \u00e7\u00f6z\u00fcm istemeyiz. Ak\u0131l da istemeyiz. Sadece i\u00e7imizdeki d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc biraz d\u0131\u015far\u0131 almak isteriz.<\/p>\n\n\n\n
Hamile bir kad\u0131na \u201cTakma kafana\u201d demek, yang\u0131na kolonya d\u00f6kmek gibi bir \u015fey olabilir. \u0130yi niyetli ama pek i\u015fe yaramaz. Hatta bazen daha da sinir bozucu olur.<\/p>\n\n\n\n
Daha iyi c\u00fcmleler var:<\/p>\n\n\n\n
\u201c\u015eu an seni ne rahatlat\u0131r?\u201d
\u201cBug\u00fcn benden ne yapmam\u0131 istersin?\u201d
\u201cRandevuya birlikte gidelim mi?\u201d
\u201cBen buraday\u0131m, yaln\u0131z de\u011filsin.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Bunlar basit c\u00fcmleler ama etkisi b\u00fcy\u00fck. \u00c7\u00fcnk\u00fc hamilelikte kad\u0131n sadece fiziksel destek de\u011fil, duygusal g\u00fcven de ister. \u201cBen d\u00fc\u015fersem biri tutar\u201d hissi \u00e7ok k\u0131ymetli.<\/p>\n\n\n\n
Hamilelik d\u00f6neminde sosyal medya insan\u0131 \u00e7ok kolay yorabilir. Bir tarafta kusursuz bebek odalar\u0131, \u00f6zenle katlanm\u0131\u015f minik k\u0131yafetler, filtreli g\u00f6bek foto\u011fraflar\u0131\u2026 Di\u011fer tarafta do\u011fum hikayeleri, korkutucu yorumlar, \u201c\u015funu yapmazsan bebe\u011fine zarar verirsin\u201d tarz\u0131 payla\u015f\u0131mlar.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan ister istemez kendini k\u0131yaslar.<\/p>\n\n\n\n
O y\u00fczden baz\u0131 hesaplar\u0131 sessize almak ay\u0131p de\u011fil. Baz\u0131 gruplardan \u00e7\u0131kmak da de\u011fil. Kendi zihnini korumak bencillik say\u0131lmaz. Hamileyken hele hi\u00e7 say\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n
Kendine iyi gelen i\u00e7erikleri tut, seni gerenleri azalt. Bu kadar basit. Her \u015feyi bilmek zorunda de\u011filsin. Her yorumu okumak zorunda de\u011filsin. Her do\u011fum hikayesini de dinlemek zorunda de\u011filsin.<\/p>\n\n\n\n
Biliyorum, \u201ciyi uyu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslen, bol su i\u00e7\u201d c\u00fcmlesi biraz anneanne tavsiyesi gibi duruyor. Ama bazen anneanneler hakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Uykusuzluk kayg\u0131y\u0131 art\u0131rabilir. A\u00e7 kalmak sinirlili\u011fi b\u00fcy\u00fctebilir. Susuzluk ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve yorgunluk yapabilir. Bunlar birle\u015fince de insan kendini \u201cBen ruhen \u00e7\u00f6kt\u00fcm galiba\u201d diye yorumlayabilir. Oysa bazen beden sadece \u00e7ok yorulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Kendini k\u00f6t\u00fc hissetti\u011finde hemen \u201cBen niye b\u00f6yleyim?\u201d diye y\u00fcklenmeden \u00f6nce \u015funlara bak:<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn yeterince uyudum mu?
Bir \u015fey yedim mi?
Su i\u00e7tim mi?
\u00c7ok mu yoruldum?
Biri beni sinirlendirdi mi?<\/p>\n\n\n\n
Bazen cevap buralarda sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Her kayg\u0131 alarm de\u011fildir ama baz\u0131 i\u015faretleri de hafife almamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcnlerce s\u00fcren yo\u011fun mutsuzluk, hi\u00e7bir \u015feyden keyif alamama, s\u00fcrekli a\u011flama iste\u011fi, panik atak benzeri durumlar, uyuyamama, yemek yiyememe, kendine ya da bebe\u011fe zarar verme d\u00fc\u015f\u00fcnceleri\u2026 Bunlar \u201cge\u00e7er ya\u201d diye ertelenmemeli.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6yle bir durumda kad\u0131n do\u011fum doktoruna, ebeye, psikolo\u011fa ya da psikiyatriste ba\u015fvurmak gerekir. Hamilelikte ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi al\u0131nabilir. Gerekirse tedavi se\u00e7enekleri g\u00fcvenli \u015fekilde planlanabilir. Burada \u00f6nemli olan, kendi kendine ila\u00e7 ba\u015flamak ya da internetteki yorumlara g\u00f6re hareket etmek de\u011fil; i\u015fi bilen biriyle konu\u015fmak.<\/p>\n\n\n\n
A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 destek almak, \u201cBen ba\u015faramad\u0131m\u201d demek de\u011fildir.
\u201cBen kendimi ve bebe\u011fimi \u00f6nemsiyorum\u201d demektir.<\/p>\n\n\n\n
Her g\u00fcn m\u00fckemmel bir rutin kurmak zorunda de\u011filsin. Zaten hamilelikte m\u00fckemmel rutin diye bir \u015fey biraz masal gibi. Ama k\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00fczen, zihne iyi gelir.<\/p>\n\n\n\n
Mesela sabah kalk\u0131nca perdeyi a\u00e7mak.
Bir bardak su i\u00e7mek.
Be\u015f dakika temiz hava almak.
K\u0131sa bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmak.
Ak\u015fam telefonunu biraz erken b\u0131rakmak.
Yatmadan \u00f6nce \u201cBug\u00fcn bedenim benim i\u00e7in ne yapt\u0131?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek.<\/p>\n\n\n\n
Kula\u011fa k\u00fc\u00e7\u00fck geliyor, biliyorum. Ama mental sa\u011fl\u0131k bazen b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck toparlan\u0131r. B\u00fcy\u00fck kararlarla de\u011fil, g\u00fcnl\u00fck minik iyiliklerle.<\/p>\n\n\n\n
Hamilelikte insan bazen \u00fcz\u00fcl\u00fcr. Bazen sinirlenir. Bazen korkar. Bazen hi\u00e7bir \u015fey hissetmiyor gibi olur. Bunlar\u0131n hepsine hemen m\u00fcdahale etmek, d\u00fczeltmek, bast\u0131rmak zorunda de\u011filsin.<\/p>\n\n\n\n
Duygular misafir gibidir. Baz\u0131s\u0131 k\u0131sa kal\u0131r, baz\u0131s\u0131 fazla oturur, baz\u0131s\u0131 da gelir gelmez ortal\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131t\u0131r. Ama hepsi bir \u015fey anlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kendine \u015funu s\u00f6ylemek iyi gelebilir:<\/p>\n\n\n\n
\u201c\u015eu an zorlan\u0131yorum ama bu benim k\u00f6t\u00fc bir anne olaca\u011f\u0131m anlam\u0131na gelmiyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten gelmiyor.<\/p>\n\n\n\n
Hamilelikte mental sa\u011fl\u0131k, hep mutlu olmak demek de\u011fil. Daha \u00e7ok, zorland\u0131\u011f\u0131nda kendine d\u00fc\u015fman olmamak demek. Yard\u0131m istemeyi bilmek demek. Dinlenmeye izin vermek demek. Korkular\u0131n\u0131 saklamak yerine g\u00fcvenli bir yerde a\u00e7abilmek demek.<\/p>\n\n\n\n
Ve belki de en \u00f6nemlisi \u015fu:
Sen sadece bir bebek b\u00fcy\u00fctm\u00fcyorsun. Ayn\u0131 zamanda yeni bir hayata, yeni bir kimli\u011fe, yeni bir d\u00fczene haz\u0131rlan\u0131yorsun. Bu kolay bir \u015fey de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
O y\u00fczden bug\u00fcn biraz da\u011f\u0131n\u0131ksan, biraz hassassan, biraz \u201cben ne yap\u0131yorum?\u201d modundaysan\u2026 Kendini hemen yarg\u0131lama.<\/p>\n\n\n\n
Belki de sadece hamilesindir.
Ve biraz deste\u011fe ihtiyac\u0131n vard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7enlerde hamile bir arkada\u015f\u0131m, elinde kocaman bir su barda\u011f\u0131yla mutfakta dikilmi\u015f bana \u015funu s\u00f6yledi: \u201cHerkes \u00e7ok mutlu olmam gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ama ben bazen sadece a\u011flamak istiyorum.\u201d \u0130\u015fte mesele tam olarak bu. Hamilelik d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131nca pembe battaniyeler, minik \u00e7oraplar, ultrason foto\u011fraflar\u0131 ve \u201cay ne tatl\u0131 g\u00f6be\u011fin olmu\u015f\u201d c\u00fcmlelerinden ibaret gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u0130\u00e7eriden bak\u0131nca? Biraz daha kar\u0131\u015f\u0131k. […]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":5816,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"yoast_head":"\n